Wie ein Mutbürger die Welt veränderte ( 1 )

 

 

Hij schiep een nieuw maatschappelijk belang: de gewone man. Hij was de uitvinder van een wereldomvattende toekomstformule: onderwijs voor iedereen. Hij ontketend  bovendien een mediarevolutie die even groots was als het ontstaan van social media. Dr. Maarten Luther. 

Op 31 oktober 1517 stond Luther als 33-jarige monnik in zijn eenvoudige zwarte pij voor de kerkdeuren van de slotkapel te Wittenberg. Met vastberaden blik sloeg  hij zijn 95 stellingen aan de deur vast. Hij was omgeven door een koorstachtig opgewonden mensenmenigte.

Het geheel beeldde een sleutelscène uit de Duitse geschiedenis uit. Zo begon 500 jaar geleden de Reformatie.  Het was echter allesbehalve een romantische situatie. De deur van de slotkapel te Wittenberg diende als ‘Schwarzes Brett’ van de Wittenbergse universiteit. Een plaats waar openbare mededelingen gedaan konden worden, verordeningen afgegeven werden en namen van mensen die veroordeeld waren bekendgemaakt werden. 

Wie was die eenvoudige man in zijn simpele pij? Dr. Martin Luther, een Augustijner Monnik en professor in de theologie. Hij had een leerstoel als exegeet aan de universiteit te Wittenberg.

Met zijn historische daad kondigde Luther geheel in de stijl van een academisch dispuut aan dat de mens alleen door de genade van God gered kon worden. Deze genade kon alleen door het geloof ontvangen worden. Hieruit volgde dat niemand dit kostelijke goed met geld kon kopen of verkopen. En zo bleken de aflaatbrieven die door de katholieke kerk in omloop gebracht waren en waardoor gelovigen met het betalen van een fors bedrag kwijtschelding van hun zondenschuld konden ontvangen de getuigen van een dwaalleer te zijn.

De 95 stellingen die Luther openbaar maakten waren slechts voor een deskundig publiek te begrijpen. Mensen die de regels van het theologisch debat kenden. De inhoud van Luthers publicatie bleef in eerste instantie voor het grootste gedeelte van het Duitse volk onbegrijpelijk omdat ze in het Latijn geschreven waren. Ze zouden op een later tijdstip in het Duits vertaald worden. Deze “ Diputatio pro declaratione virtutis indulgentiarum “  was zo voor het oog dus geen opwindende publicatie. Dat zou pas enkele maanden later het geval zijn. Maar dan zou er ook een storm ontketend worden die zijn weerga niet kende!

In maart 1518 sloeg Luther een radicaal andere weg in. Hij bracht zijn ideeën vanuit de collegezaal de straat op. Hij herschreef de 95 ingewikkelde stellingen. Er bleven slechts 20 kleine alinea`s over die elk afzonderlijk nauwelijks meer dan 3 of 4 zinnen bevatten. Het belangrijkste verschil met de stellingen was echter niet de lengte van de zinnen, maar de taal. Alles was in het Duits geschreven. Dat schiep een sensationeel verschil in een tijd waarin  90 procent van het uitgegeven werk in het Latijn verscheen!

( Vertaald door Arenda van der Maas uit : GEO, die Welt mit anderen Augen sehen.)  

 

 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *